Başlangıç » Ozan Baran Şarkıları » Bir İskoç baladı bize ne söyler? Randal: Ana-Oğul Söyleşisi

Bir İskoç baladı bize ne söyler? Randal: Ana-Oğul Söyleşisi

Bu yazı artık www.ozanbaran.net sitesinde!


Randal | Söz: Bir İskoç Baladı - Müzik: Ozan Baran

Şöyle böyle 20 yıldan fazla geçmiştir bu şarkının yapılmasının üzerinden. Can Yücel‘in dünya şiirini “Türkçe söyle”diği Her Boydan derlemesi ve bir nota kitabı yardımıyla gitar bilgimi “transpoze” etmeye çalıştığım bağlama elimde dolanıyordu. Kitaptan birçok şiirle uğraştım, hâlâ uğraştıklarım var. Randal, bu uğraşıların en “dille tutulur” sonuçlarından biri.

Direnişte Sanat‘ın 8 Mart dinletisinde bu şarkıyı seslendirmiştik. Asır deviren Berfo Ana‘yı yitirişimizin ardından Sevinç (Koçak Yıldız) şarkıyı biraz daha derli toplu kaydetmemizi önerdi. Ortaya eksikliklerine rağmen, derdimizi anlatan bu şarkı çıktı.

Orijinal halinde Lord Randall Baladı, sevgilisi tarafından zehirlenen bir lordu anlatan bir Anglo-İskoç sınırı baladı. 17’inci yüzyıla dek dayandığı düşünülüyor.  Avrupa ülkeleri folklorunda aynı öykü çeşitli şekillerde mevcut; burada çok duru bir versiyonu bulunan İtalyan L’avvelenato bunların arasında iyi bilinenlerden biri. Bob Dylan da Küba füze krizine bir tepki olarak yazdığı A Hard Rain’s A-Gonna Fall‘da Randal baladını model almış.

Şarkıyı ilk yaptığımda bunların hiçbirinden haberim yoktu. Kolayca Azeri şarkıları çağrıştıracak bir 6/8’lik ritim ve melodi hattı üzerine bu çağrışımdan uzak tutacak bir şarkı yapmaya çalıştım. Randal’ın sevgilisi tarafından zehirlenmiş olması, Can Yücel’in çeviri için seçtiği kıtalarda muğlak, ava giden bir oğulun bir düşman tarafından zehirlenmesini ve buna karşı ananın duyduğu acıyı anlatıyor.

Ben de şarkıyı şekillendirirken bu yorumu temel aldım. Berfo Ana’nın 105 yıl yaşamasına rağmen göremediği değil gömemediği oğlu Cemil Kırbayır‘ın hainane bir faşist jestle “yok” edilmesi dahil analarımızın birçok ağrısını güçlü bir şekilde yansıtan sözler. Annem de bu şarkıyı söylemeyi çok severdi, aslında zaman zaman bu şarkıya düet yaparız.

Can Yücel, yabancı şiirleri çevirdiğini değil “Türkçe söylediğini” belirtir. O şiir Türkçede söylenmiş olsaydı alabileceği şekli ortaya çıkarmaya çalışır. Randal’ı da Anadolu topraklarında yakılmış bir ağıt gibi yazmış gerçekten. Şarkıyı kaydederken orijinal metne küçük müdahalelerde bulunduk, ananın oğluna yemekte neler yaptığını sorduğu kıtayı çıkardık, bir iki dizeye ufak tadilatlar yaptık.

Altyapıda bas partisine ek olarak yaylılarla yetindik, kaydettiğimiz gitar arpej ve akorlarını, kullandığımız davul loop‘unu mixte feda ettik. Kavalı uzun havayla söyleştiremeyince onu da attık. Kontrşandaki obua partisini de bütünüyle mandoline kaydırarak Kelt dağlarının havasıyla Anadolulu 6/8 ritme ekledik.

Aslında Avrupa’da ve Avrupa’nın genelinde iki zamanlı üç vuruşlu 6/8 ritmi yaygındır (Carcassi’nin başarılı gitar çalışmaları geliyor nedense aklıma). Ama Anadolu’nun 6/8’i Azeri kokar, Kürt türkülerinde bile. Bülent (Yıldız) da doğal olarak bağlama partisinde önce bu ritme meyletti. Ama ikinci basamaktaki komayı (la üzerinden si bemol 2) ve taramaları seyreltince istediğimiz havaya yaklaştık.

Elbette ev stüdyosundaki bu kayıtlar oldukça yetersiz. Ama Berfo Ana’nın ardından Kelt dağlarından Anadolu dağlarına bu selamı salmadan edemedik.


Randal: Ana Oğul Söyleşisi

Bu şarkı ilk olarak 23-24 Şubat’ta Direnişte Sanat Facebook sayfasında ve Youtube‘da yayımlandı.

- Berfo Ana'nın ardından...

- Nerde kaldın, ah oğlum, oğlum benim, Randal'ım? 
Deyiver nerde kaldın, koçyiğidim, delikanlım? 
- Çamlıbel'deydim, ana, ser hele şu döşeği, 
Kötü yorulmuşuz avda, uzanıp bi yatalım.

- Nerde yedin yemeğini, oğlum benim, Randal'ım? 
Kimler vardı yanında, koçyiğidim, delikanlım?
- Yârim vardı yanımda, ser hele şu döşeği, 
Kötü yorulmuşuz avda, uzanıp bi yatalım.

- Atlarına ne oldu, oğlum benim, Randal'ım? 
Neden yoklar yanında, koçyiğidim, delikanlım? 
- Şişip öldüler, ana, ser hele şu döşeği, 
Kötü yorulmuşuz avda, uzanıp bi yatalım.

- Zehirlendin mi yoksa ah, oğlum benim, Randal'ım! 
Zehirlediler mi seni, koçyiğidim, delikanlım! 
- Öyle ana, ne yapalım ser hele şu döşeği, 
İçerim kan ağlıyor, uzanıp bi yatalım.

Söz: Bir İskoç baladı (çeviren: Can Yücel)
Müzik-Düzenleme: Ozan Baran
Video: Sevinç Koçak Yıldız
Vokaller: Sevinç Koçak Yıldız – Ozan Baran

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s